Orlen
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Bia%C5%82ystok_logo_Orlen.jpg/300px-Bia%C5%82ystok_logo_Orlen.jpg)
Orlen Spółka Akcyjna (do 3 lipca 2023 Polski Koncern Naftowy Orlen Spółka Akcyjna) – polski koncern wielobranżowy, operujący na rynkach biopaliw, gazownictwa (poszukiwania i wydobycie, logistyka i dystrybucja oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna gazu ziemnego), energii elektrycznej i cieplnej, petrochemii, prasowym, produkcji nawozów sztucznych, poszukiwań, wydobycia i przerobu ropy naftowej oraz sprzedaży detalicznej. W grupie kapitałowej w 2022 roku zatrudnionych było około 65 tysięcy pracowników.[1]
Lider transformacji energetycznej w Europie Środkowej. Napędzamy przyszłość odpowiedzialnie, dbając o zrównoważony rozwój i ograniczając nasz wpływ na zmiany klimatyczne. Budując pozycję regionalnego lidera transformacji energetycznej, wdrażamy czyste, przyjazne środowisku technologie oraz energetykę opartą o nisko- i zeroemisyjne źródła wytwarzania. Nasze działania podporządkowane są realizacji strategii osiągnięcia neutralności emisyjnej do 2050 roku.[2][3]
Historia[edytuj | edytuj kod]
W lipcu 1944 r. utworzona została instytucja, której zadaniem było zabezpieczenie infrastruktury naftowej zniszczonej w wyniku długotrwałych działań wojennych oraz okupacyjnych i rozpoczęcie działalności dystrybucyjnej. W październiku tego samego roku utworzono organizację której nadano nazwę Polski Monopol Naftowy, po czym jeszcze tego samego miesiąca została ona zmieniona na Państwowe Biuro Sprzedaży Produktów Naftowych. 3 grudnia 1945 roku utworzone zostało przedsiębiorstwo pod nazwą „Centrala Produktów Przemysłowych” i od tamtej pory przedsiębiorstwo funkcjonowało pod tą nazwą. W roku 1945 nazwę zmieniono na Centralny Zarząd Obrotu Produktami Naftowymi „CPN”. W roku 1958 przedsiębiorstwo powróciło do wcześniejszej firmy, którą połączono ze skrótem „CPN” – Centrala Produktów Naftowych „CPN”, a w grudniu 1995 roku zostało przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa.
1 lipca 1993 roku przedsiębiorstwo Mazowieckie Zakłady Rafineryjne i Petrochemiczne przekształcono w spółkę akcyjną Petrochemia Płock S.A.
W maju 1998 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o utworzeniu koncernu naftowego. Miał on powstać w wyniku połączenia Centrali Produktów Naftowych CPN SA oraz Petrochemii Płock SA. Działania dotyczące utworzenia nowego podmiotu zostały sformalizowane 7 września 1999, kiedy to przyjął nazwę Polski Koncern Naftowy SA. 3 kwietnia 2000 Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło decyzję o nadaniu spółce nazwy handlowej Orlen.
Z początkiem 2018 roku podpisano list intencyjny rozpoczynający proces wchłonięcia Grupy Lotos przez PKN Orlen.[4]
Fuzje i przejęcia stworzyły multienergetycznego gracza[edytuj | edytuj kod]
Cały proces Daniel Obajtek zainicjował zaledwie kilka tygodni po objęciu sterów w Orlenie. Prezesem został 6 lutego 2018 roku, a już 27 lutego został podpisany list intencyjny w sprawie przejęcia Grupy Lotos ze Skarbem Państwa, jako większościowym akcjonariuszem. Fuzja dwóch paliwowych firm analizowana była od lat, podchodziły do niej kolejne rządy, bezskutecznie. Dopiero właśnie Obajtek doprowadził do jej finału. Oczywiście realizacja tego planu miała swoją cenę i to wysoką, co wciąż budzi ogromne kontrowersje. By zyskać zgodę Komisji Europejskiej na przejęcie Lotosu, Orlen musiał pozbyć się szeregu cennych aktywów, takich jak 30 proc. działów w rafinerii gdańskiej, sieci stacji paliw Lotosu, aktywów asfaltowych czy magazynów i baz paliw. Ich wycena przy sprzedaży budzi dziś właśnie największe kontrowersje, podobnie jak szczegółowe zapisy umów zawartych z kupującymi, którymi zostali Saudi Aramco, MOL i Unimot. Kolejnym celem Orlenu na drodze do budowy multienergetycznego koncernu była Energa, jedna z czterech największych grup energetycznych w kraju. Tu przejęcie przebiegło zdecydowanie szybciej, gdyż nie było zastrzeżeń ze strony brukselskich urzędników, choć znów emocje – zwłaszcza wśród mniejszościowych akcjonariuszy – budziła cena, jaką płocki koncern zaoferował za Energę. Ostatecznie Orlen sfinalizował przejęcie tej spółki 30 kwietnia 2020 r. Po Lotosie i Enerdze ostatnim elementem w układance Daniela Obajtka był PGNiG. Przejęcie gazowego koncernu Orlen rozpoczął w lipcu 2021 r. i sfinalizował sprawę, bez jakichkolwiek sprzeciwów Komisji Europejskiej czy UOKiK, nieco ponad rok później, w listopadzie 2022 r. Jak podkreślał wówczas, w ten sposób powstaje multienergetyczny koncern, którego przychody będą mogły sięgnąć 400 mld zł. [5]W ostatnich latach polski koncern stał się też jednym z najważniejszych graczy w europejskiej branży wydobywczej. Jego spółki prowadzą obecnie poszukiwania i wydobycie węglowodorów nie tylko w Polsce, ale też w Norwegii, gdzie posiada 104 koncesje, Kanadzie, Pakistanie oraz na Litwie. Dzięki temu prawie połowa gazu ziemnego zużywanego w Polsce (17 mld m sześc.) pochodzi z własnego wydobycia koncernu.Własne wydobycie oraz nowe kierunki dostaw surowców pomogły przejść bez większych problemów przez rozwód z rosyjskimi surowcami.[6] Gaz z Rosji zastąpiły dostawy z USA, Kataru (realizowane także własnymi gazowcami), Norwegii i Litwy. Ropę ze Wschodu zastąpiły dostawy z Arabii Saudyjskiej, Danii oraz Norwegii. Uniezależnianie się z kolei od importu paliw gotowych z Rosji – zwłaszcza oleju napędowego - realizowane jest przez dostawy z Niemiec, Niderlandów i Litwy, ale także Arabii Saudyjskiej, Chin, Belgii, Indii, Szwecji czy nawet Tajwanu, Bahrajnu oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich.[7]Ostatnim projektem, który odchodzący prezes Orlenu chciałby przypieczętować, ale nie zdążył, to dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii. Koncern negocjował przejęcie nowych projektów, które pozwoliłyby zwiększyć do końca następnego roku moc w OZE do 4000 MW.- To chciałem dokończyć, ale odchodzę zostawiając Orlen w szczytowym momencie rozwoju, z bardzo dobrymi wskaźnikami zadłużenia przy realizowanych inwestycjach na 40 mld zł - podsumował swoją prezesurę Daniel Obajtek.[8]
320 mld zł inwestycji, czyli ambitny plan Obajtka dla Orlenu na kolejne 10 lat[edytuj | edytuj kod]
Dokument poznaliśmy w lutym 2023 r., [9]a znalazły się w nim ambitne cele przeznaczenia 320 mld zł na inwestycje do 2030 r., z czego ok. 40 proc., czyli ok. 120 mld zł, to środki na tzw. inwestycje zielone. [10]W strategii koncern założył rozwój wszystkich segmentów swojego biznesu, w tym mocno energetyki, wydobycia, rafinerii, petrochemii. Pojawiły się w niej także zupełnie nowe obszary, jak offshore, wodór [11]czy atom, które pomóc mają w osiągnięciu również strategicznego celu osiągnięcia do 2050 r. neutralności klimatycznej. Zgodnie z tym planem Orlen ruszył wraz z przemysłową grupą Michała Sołowowa, czyli Synthosem, z inwestycjami w mały atom. Atomowa spółka tych dwóch koncernów OSGE chce zbudować pierwszy SMR w Polsce na przełomie dekady.
Przejęcia, zagraniczna ekspansja i rozwód z rosyjskimi surowcami[edytuj | edytuj kod]
Do listy zrealizowanych przez siebie projektów Daniel Obajtek może z pewnością też zaliczyć ekspansję zagraniczną w detalicznym segmencie. Stacje paliw z orłem w logo pojawiły się na nowych rynkach, takich jak Słowacja, Węgry i ostatnio Austria. Jak wylicza sam koncern, jego sieć obecnie to 3443 stacje paliw, w tym 1514 poza Polską. Oprócz wymienionych rynków, są to także Niemcy, Czechy i Litwa. Orlen chwali się też, że jego produkty są już dostępne w blisko 100 krajach na 6 kontynentach.[12]
Przejęcie PGNiG przez Orlen zostało przypieczętowane[edytuj | edytuj kod]
06.02.2024 r. Nadzwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy Orlenu zgodziło się we wtorek na zbycie spółki Gas Storage Poland, co było jednym z warunków Prezesa UOKiK dla przejęcia przez Orlen PGNiG.[13]
06.02.2024 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Orlenu powołało we wtorek nową radę nadzorczą spółki. Przewodniczącym nowej rady został prof. Wojciech Popiołek. Na koniec chciałbym podziękować radzie nadzorczej i zarządowi z prezesem Obajtkiem. Jestem tu od 2000 roku. Różne rzeczy działy się na tej sali, ale to, co zrobiono po roku 2018, że dokonano tej fuzji (z Lotosem - przyp. red.) pomimo kłód rzucanych pod nogi przez Unię Europejską, to jest majstersztyk. Prezes Obajtek rozwijnął firmę do ponad 90 mld zł zysku. Powinien być za to chwalony. Jednym z zarzutów wobec niego jest to, że sprzedał (część aktywów Lotosu - przyp. red.) za tanio Ale, jak słyszę, najważniejszym zarzutem jest to, że pan Daniel Obajtek jest z Pcimia i że tego wszystkiego nie udźwignął - stwierdził akcjonariusz Włodzimierz Serafimowicz.[14]
15.03.2024 r. Orlen zawarł umowę sprzedaży udziałów w spółce Gas Storage Poland. Tym samym spełniony został warunek połączenia Orlenu i PGNiG. Nabywcą jest należący do Skarbu Państwa operator systemu przesyłowego - Gaz-System.[15]
Atak medialny na ORLEN[edytuj | edytuj kod]
Orlen, PZU, KGHM i znalazły się na celowniku kontrolerów NIK[edytuj | edytuj kod]
07-11-2023 r. Pomimo spodziewanej zmiany na szczytach władzy i odejścia premiera Mateusza Morawieckiego prezes NIK Marian Banaś nie zamierza przestać rozliczać ekipy Prawa i Sprawiedliwości. Szykują się kontrole w największych polskich firmach.[16]
Proces połączenia Orlenu i Grupy Lotos zrodził ryzyko dla bezpieczeństwa paliwowego - oceniają kontrolerzy NIK.[edytuj | edytuj kod]
22-01-2024 r. Raport opisany przez TVN24 został sporządzony przez NIK w lipcu 2023 roku po kontroli w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Dokument nadal nie ujrzał światła dziennego.[17]
Roman Giertych mówi o unieważnieniu fuzji Orlenu z Lotosem[edytuj | edytuj kod]
Poseł KO Roman Giertych 25 stycznia na konferencji prasowej zaapelował do Prokuratora Generalnego i Prokuratora Krajowego o podjęcie z urzędu działań, tak by rozpoczęło się śledztwo i nastąpiło zabezpieczenie dokumentów ws. fuzji Orlenu z Lotosem.[18]
Orlen: zarzuty posłów KO ws. fuzji z Lotosem są bezpodstawne[edytuj | edytuj kod]
Stanowczo sprzeciwiamy się bezpodstawnym zarzutom dotyczącym połączenia ORLEN z Grupą Lotos, które padły na konferencji grupy posłów, m.in. Agnieszki Pomaskiej, Romana Giertycha i Jacka Karnowskiego - brzmi oświadczenie Orlenu.Spekulacje dotyczące przejęcia Grupy Lotos przez Orlen, których użyto podczas konferencji opierają się na raporcie Najwyższej Izby Kontroli, który nie został nawet opublikowany - zauważył Orlen.Po raz kolejny podkreślamy, że nie wiadomo, jakie dokumenty zostały wzięte pod uwagę i jaką metodologię zastosowali kontrolerzy NIK. Bez tego nie da się ocenić rzetelności zarzutów - podkreśla koncern.[19]
15-11-2023 r. Inwestorzy nisko wyceniają akcje Orlenu. Analitycy nie mają wątpliwości - to polityka ma obecnie decydujący wpływ na kurs akcji koncernu. Porównaliśmy wycenę polskiego giganta z zachodnimi odpowiednikami: Eni i Repsolem.[20]
Polityka powinna wspierać gospodarkę[edytuj | edytuj kod]
Gospodarka powinna być bardzo mocno wspierana przez środowiska polityczne. Nieważne, kto rządzi. Jeżeli są wątpliwości w przypadku klasy politycznej, powinny być rozstrzygane na poziomie instytucji, w których odbywa się dialog, ale nie na poziomie mediów i szopki medialnej, którą się odstawia, obniżając wartość championa narodowego. Na całym świecie biznes lubi ciszę, biznes dba o umowy zawarte w staranności. Czy dziś ktoś usiądzie do stołu z koncernem, w którym chce się ujawniać umowy? To gdzie te umowy rożnych dziwnych prywatyzacji sprzed lat? Czy widzieliście koncern, który ujawniłby publicznie umowy? **Może mamy zrobić komisję, by ktoś na Kremlu włączył sobie odbiornik i dowiedział się wszystkiego? Czy ktoś będzie chciał z nami rozmawiać? Nie!– mówił Obajtek. Apeluję, jako odchodzący prezes: niech ta klasa polityczna w końcu ocenia firmę poprzez efekty biznesowe. Ja nie jestem właścicielem Orlenu. Państwo polskie i fundusze – to oni oceniają firmę, a nie politycy, którzy mają na każde zagadnienie odpowiedź i są ekspertami. Tylko nie wiedzą, jakie spustoszenie robią dla tej spółki– podkreślił.[21] Umowy w zakresie środków zaradczych trzeba czytać w całości - podkreślał, dodając, że szczegółowych zapisów i tak nie można ujawnić ze względu na zawarte w nich klauzule poufności. Co więcej, w cały proces zaangażowane były służby, takie jak Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA), Biuro Bezpieczeństwa Narodowego (BBN), więc nie może być mowy o jakimkolwiek narażeniu bezpieczeństwa państwa. - Podczas spotkań ze służbami były omawiane wszystkie szczegóły transakcji pod kątem bezpieczeństwa kraju, warunków dostaw i różnic cenowych. Co więcej, sprawdzane były również pomioty analizowane pod kątem partnerstwa w tej transakcji - mówił Daniel Obajtek. Jak podkreślał odchodzący prezes Orlenu, zainteresowanych aktywami Lotosu nie było prosto znaleźć. - Oferty trafiły do 36 firm z całego świata - wyliczał.[22]
Ceny paliw idą w górę. Nie bez znaczenia są roszady w Orlenie[edytuj | edytuj kod]
02 luty 2024 r. W okresie między 5 a 11 lutego br. ceny paliw będą rosnąć" - prognozują analitycy. Dodali, że dla Pb98 spodziewają się cen z przedziału 6,88-7,01 zł/l, a w przypadku Pb95 oczekują natomiast cen w widełkach 6,31-6,42 zł/l. "Olej napędowy lokować się może na poziomie 6,53-6,66 zł/l. Zmiana zwyżkowa dla paliw tradycyjnych może także przełożyć się na analogiczny ruch dla autogazu, którego ceny mogą znaleźć się w widełkach 2,90-2,97 zł/l." - poinformowali analitycy Zwrócili uwagę, że dodatkowo emocje wokół polskiego rynku paliw potęgowane są przez zmiany personalne w Orlenie. Eksperci wskazali, że wszystkie paliwa na rynku hurtowym odnotowały "zwyżkę" w porównaniu z cenami z ostatniego weekendu - dzisiejsza średnia cena Pb98 wynosi 5339 zł/m sześc., czyli o ponad 40 zł więcej niż w ostatnią sobotę.[23]
Raport Najwyższej Izby Kontroli ws. fuzji Orlenu z Lotosem[edytuj | edytuj kod]
05.02.2024 r. Jak wskazała NIK, zbycie udziałów Rafinerii Gdańskiej na rzecz Aramco nastąpiło poniżej wartości wyceny o ok. 3,5 mld zł.[24]Jak oświadczył w poniedziałek Szewczak, raport NIK w zakresie, w którym dotyczy połączenia Orlenu z Grupą Lotos "w naszej ocenie zawiera poważne błędy i posługuje się danymi, niemającymi nic wspólnego ze stanem faktycznym". Według niego raport NIK opiera się "na bliżej nieznanych materiałach", ponieważ Izba nie kontrolowała Orlenu. "Raport jest nierzetelny i bardzo szkodliwy: dla rynku, kapitalizacji, akcjonariuszy i bezpieczeństwa państwa. Naraża cały kraj na utratę wiarygodności" - powiedział Szewczak, dodając, że "ustalenia są bezwartościowe", i sporządzone pod polityczną tezę, że aktywa Lotosu sprzedano za zbyt niską cenę."W naszej ocenie nie tylko nie straciliśmy 5 czy 7 mld zł, ale zyskaliśmy 9 mld zł na tej transakcji" - stwierdził Szewczak, zapowiadając publikację dowodzących tego danych.[25]
Po opublikowaniu raportu NIK na temat fuzji Orlenu z Lotosem do sprawy odniósł się jeszcze aktualny prezes Orlenu[edytuj | edytuj kod]
05.02.2024 r. Na portalu X (dawniej Twitter) ustosunkował się do czterech podstawowych spraw, które były poddane ocenie z zastosowaniem, jego zdaniem, błędnie przyjętej metodologii.NIK oparł się tylko na nieaktualnych danych historycznych i przyjął, że całość przerabianej w Gdańsku ropy pochodzi z Rosji (jest ona tańsza niż ropa z alternatywnych źródeł). Tymczasem surowiec z Rosji nie jest od marca 2023 roku przerabiany w polskich rafineriach. NIK nie uwzględnił w wycenie kosztów przyszłych zmian i ich wpływu na wyniki w przyszłości, nie wziął pod uwagę okresu życia aktywów oraz ich atrakcyjności dla potencjalnych kupców. Trzecim, kolejnym zarzutem postawionym kontrolerom NIK-u przez prezesa Orlenu jest "fundamentalny błąd uznający, że modelowa marża rafineryjna odzwierciedla faktyczną zyskowność rafinerii".- Marża rafineryjna to teoretyczna rentowność rafinerii z samego przerobu ropy, przy której obliczaniu nie uwzględnia się wielu parametrów, w tym kosztów m.in. wynagrodzeń, surowców innych niż ropa naftowa i gaz ziemny oraz mediów - wyjaśnił prezes Orlenu. Ten zysk obliczono mnożąc uśrednioną marżą rafineryjną z historycznych okresów przez nominalne wartości przerobowe surowca. - Takie podejście nie znajduje zastosowania w żadnej, powszechnie znanej metodologii wyceny. Niezależnie od powyższego zastosowany mnożnik x5 dla spółki, która jest samą rafinerią budzi dalsze wątpliwości - stwierdził Daniel Obajtek.[26]
Daniel Obajtek: Ruszyła na mnie cała machina państwa i mediów.[edytuj | edytuj kod]
19.03.2024 r. Nie został przeprowadzony żaden profesjonalny audyt – oni wiedzą, że wykazałby on prawidłowość i słuszność naszych działań. Materiały i nagrania, które pojawiają się w mediach, są zmanipulowane. Cel jest prosty i bardzo prymitywny: dopaść i zniszczyć Obajtka za wszelką cenę. Trwa polityczna i medialna nagonka na mnie. To kara. Za to, że zbudowałem koncern, o którego powstaniu mówiono od 30 lat, który realnie wzmacnia bezpieczeństwo kraju, a skalą działalności zaczął dorównywać firmom najbardziej rozwiniętych państw Zachodu. Tam koncerny multienergetyczne powstały już dawno, są chronionymi dobrami narodowymi, tworzą bogactwo tamtych państw. Dzięki możliwościom, jakie powstały po przejęciu władzy przez Prawo i Sprawiedliwość, dzięki zaufaniu prezesa Jarosława Kaczyńskiego dokonaliśmy tego także w Polsce. Ale wielu tego nie chciało. Budując silny ORLEN, naszą dumę narodową, naruszyłem interesy wielu osób, którym nie zależy na bezpieczeństwie energetycznym Polski. Dziś dostały one możliwość zemsty.[27]
OSGE jest spółką powołaną przez ORLEN i Synthos Green Energy.[edytuj | edytuj kod]
02.02.2024 r. Określenie wymogów środowiskowych w sprawie budowy małej modułowej elektrowni jądrowej (SMR) jest pierwszym krokiem w całym procesie powstawania lokalnej infrastruktury małego atomu.Decyzja Generalnego Dyrektora Środowiska (GDOŚ) w sprawie planowanego obiektu w Stawach Monowskich w Małopolsce umożliwi inwestorowi, jakim jest ORLEN Synthos Green Energy (OSGE), opracowanie Raportu Oceny Oddziaływania na Środowisko dla Generalnej Dyrekcji Ochrony. Czas potrzebny na przygotowanie raportu szacowany jest na nawet 2 lata.Wytyczne, które nakreślił GDOŚ, są wynikiem procedury środowiskowej zapoczątkowanej w maju 2023 r. złożeniem wniosku przez OSGE i dotyczą konkretnej inwestycji.W 2023 roku OSGE złożyło do GDOŚ analogiczne wnioski o ustalenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko budowy SMR-ów BWRX-300 w Ostrołęce i Włocławku.[28]
Śledztwo prokuratury w sprawie PKN Orlen na wniosek posłów PO[edytuj | edytuj kod]
30 stycznia 2024 r. po pacyfikacji Prokuratury Krajowej przez Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego Adama Bodnara, Posłanka KO Agnieszka Pomaska poinformowała, że prokuratura wszczęła śledztwo ws. nadużycia udzielonych uprawnień oraz niedopełnienia obowiązków przez zarząd Orlenu oraz inne osoby, które zostały powołane do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą. Prokuratura Okręgowa w Płocku wszczęła śledztwo, dotyczące połączenia Orlenu z Grupą Lotos. Chodzi m.in. o podejrzenie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez członków zarządu Orlenu oraz inne osoby i wyrządzenia szkody nie mniejszej niż 4 mld zł. Rzeczniczka płockiej Prokuratury Okręgowej wyjaśniła, że śledztwo zostało wszczęte po zawiadomieniach, które wpłynęły tam m.in. w styczniu 2023 r., a złożone zostały m.in. przez polityków, wśród nich była np. posłanka KO Agnieszka Pomaska.Jak zastrzegł szef rządu, dziś jest o wiele za wcześnie, by nawet spekulować na temat ewentualnej rewizji transakcji. „Dziś jest o wiele wcześnie, by powiedzieć czy powstaną prawne przesłanki, umożliwiające rewizję tej decyzji. Jest za wcześnie, by spekulować na ten temat” - oświadczył Tusk[29]
Prokuratura Okręgowa w Płocku w śledztwie dotyczącym połączenia Orlenu z Grupą Lotos chce powołać specjalny zespół prokuratorów i oficerów służb specjalnych.[edytuj | edytuj kod]
14.02.2024 r. Postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie połączenia Orlenu z Grupą Lotos płocka Prokuratura Okręgowa wydała 22 stycznia tego roku. Decyzję tę poprzedziło trwające rok postępowanie sprawdzające, które wszczęto po złożonych zawiadomieniach - było ich sześć, a wpływały tam od stycznia zeszłego roku."Zakres śledztwa jest ogromny i wielowątkowy. Obejmuje cały proces połączenia Orlenu z Grupą Lotos, od przygotowań, poprzez opinie, nadzór, negocjacje, wycenę aktywów, aż po ostateczne decyzje i podpisanie umów, z uwzględnieniem ich skutków, w tym dla obu spółek, ale także dla bezpieczeństwa energetycznego państwa" - powiedziała PAP zastępca prokuratora okręgowego w Płocku prokurator Monika Mieczykowska. Jak wspomniała prokurator Mieczykowska, jednym z głównych wątków śledztwa jest m.in. zbadanie czy doszło do niekorzystnego zbycia udziałów w spółkach wchodzących w skład Grupy Lotos, w tym 30 proc. udziałów w Rafinerii Gdańsk na rzecz Saudi Aramco.zapowiedziała jednocześnie, że śledztwo obejmie również pozostałe tzw. środki zaradcze, które ostatecznie zaakceptowały organy antymonopolowe Komisji Europejskiej, ale - co podkreśliła - "wcześniej zostały one opracowane przez Orlen". Zaznaczyła, iż chodzi m.in. o wybór podmiotów, jak np. węgierski MOL, który przejął stacje paliw Grupy Lotos w Polsce, a także o Unimot, nabywcę segmentu logistyki paliw i asfaltu w ramach Lotos Terminale czy Rossi Biofuel, który kupił Lotos Biopaliwa. "Zbadamy wszystkie wątki umów i poszczególnych transakcji w ramach całego procesu" - zapewniła.Jednocześnie śledztwo to dotyczy podejrzenia przekroczenia uprawnień oraz niedopełnienia obowiązków służbowych w okresie od początku 2020 r. do 30 listopada 2022 r. przez funkcjonariuszy publicznych w związku z nieodpowiednim nadzorem nad procesem połączenia spółek PKN Orlen i Grupy Lotos, w tym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o kontroli niektórych inwestycji i zezwolenie na zbycie 30 proc. udziałów w Rafinerii Gdańsk na rzecz Saudi Aramco bez zasięgnięcia rekomendacji lub opinii Komitetu Konsultacyjnego przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, czym działano na szkodę interesu publicznego.Wcześniej zawiadomienia w sprawie połączenia Orlenu z Grupą Lotos złożyli m.in. politycy, w tym Agnieszka Pomaska z KO i Michał Kobosko z Polski 2050.[30]
26.02.2024 r. W ramach śledztwa w sprawie połączenia Orlenu z Grupą Lotos płocka Prokuratura Okręgowa wystąpiła w połowie lutego do nadrzędnej Prokuratury Regionalnej w Łodzi z wnioskiem o powołanie specjalnego zespołu, złożonego z prokuratorów oraz oficerów służb specjalnych - ostatecznie wniosek został zaakceptowany. "Zespół już działa. Aktualnie składa się z czterech prokuratorów. Jeden z prokuratorów został wyznaczony do kierowania zespołem. Dołączyło też kilku funkcjonariuszy służb specjalnych" - powiedziała w poniedziałek PAP zastępca prokuratura okręgowego w Płocku Monika Mieczykowska. Jak podkreśliła, powołany zespół "pracuje bardzo intensywnie". "Wzywani są kolejni świadkowie" - dodała prokurator Mieczykowska. Przyznała także, że do materiałów śledztwa dołączono nowe zawiadomienia, które - jak zaznaczyła - pokrywają się z wyznaczonym wcześniej kierunkiem postępowania. Zastępca prokuratura okręgowego w Płocku zastrzegła jednocześnie, powołując się na dobro postępowania, iż na obecnym jego etapie nie może udzielić bardziej szczegółowych informacji.[31]
06.03.2024 r. Postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie połączenia Orlenu z Grupą Lotos płocka prokuratura okręgowa wydała 22 stycznia tego roku. Wcześniej, przez rok trwało postępowanie sprawdzające, które wszczęto po złożonych zawiadomieniach, w tym polityków KO. W związku z prowadzonym śledztwem w dniu dzisiejszym funkcjonariusze ABW zabezpieczają materiał dowodowy w biurach Orlenu w Płocku i w Warszawie oraz na terenie Gdańska. Przeszukania dotyczą wszystkich dokumentów, które związane są z fuzją Orlenu i Grupy Lotos" - powiedziała 6 marca zastępca prokuratora okręgowego w Płocku (Mazowieckie) Monika Mieczykowska.[32]
Prokurator krajowy Dariusz Korneluk poinformował 30 kwietnia, że dokonano przeszukań u byłego prezesa Orlenu Daniela Obajtka[edytuj | edytuj kod]
30.04.2024 r. Prokurator krajowy Dariusz Korneluk był pytany na wtorkowej konferencji prasowej o to, na jakim etapie są postępowania w sprawie zaniżania cen na stacjach paliw oraz w sprawie fuzji Orlenu z Lotosem. Wykonywane są czynności, m.in. dokonano przeszukań tak u prezesa Orlenu, jak i całej kadry zarządzającej, u dyrektorów. Zgromadzono szereg informacji, danych, które poddawane są analizie" - powiedział Korneluk. Doprecyzował, że przeszukania dokonano u Daniela Obajtka i "sześciu czy siedmiu" dyrektorów. Prokurator krajowy powiedział, że zaplanowane jest także przesłuchanie byłego prezesa Orlenu. "Jeszcze nie wiem w jakim charakterze" - dodał.Prokurator regionalna w Warszawie Małgorzata Adamajtys mówiła z kolei o postępowaniu w sprawie spółki OTS. Przekazała, że ani Daniel Obajtek, ani żaden inny członek poprzedniego zarządu Orlenu nie zostali jeszcze przesłuchani. Natomiast, jak poinformowała, w minionym tygodniu zeznania złożył obecny wiceprezes Orlenu Witold Literacki.[33]
31 stycznia 2024 r. Daniel Obajtek postanowił pożegnać się z Orlenem,[edytuj | edytuj kod]
nim zrobi to wymieniona przez nowy rząd rada nadzorcza.[34] Prawie dokładnie po sześciu latach w fotelu prezesa rada nadzorcza koncernu odwołała go z funkcji. Do dyspozycji rady nadzorczej prezes oddał się 31 stycznia. Rada zebrała się 1 lutego i przypieczętowała jego odwołanie, co faktycznie nastąpi 5 lutego. Dzień przed walnym zgromadzenie akcjonariuszy, na którym i tak spodziewane były roszady kadrowe w Orlenie.Jestem dumny z tego, jak w ciągu ostatnich lat koncern się zmienił, jak ważny jest dla kraju i jak silny staje się za granicą. Takiego rozwoju nie byłoby bez pracy ponad 66 tysięcy pracowników Grupy Orlen, którym dziękuję za zaangażowanie w realizowane projekty i inwestycje" - powiedział. [35]
Maląg podziękowała za osiągnięcia Orlenu pod kierownictwem Daniela Obajtka[edytuj | edytuj kod]
Posłanka PiS Marlena Maląg podziękowała za osiągnięcia Orlenu pod kierownictwem Daniela Obajtka oraz za dobre działania dla Polski.Powiedziała, że należą się podziękowania za osiągnięcia Orlenu w bezpieczeństwie energetycznym Polski. "Dzisiaj przede wszystkim wielkie podziękowania dla zarządu, którym kierował pan prezes Daniel Obajtek, dla rady nadzorczej za dobre działania przede wszystkim za dobre działania dla Polski" - powiedziała.[36][37]
Media i niektórzy eksperci dają sygnał rządzącym - Orlen trzeba rozwalić[edytuj | edytuj kod]
Wczoraj w dzienniku „Rzeczpospolita” na pierwszej stronie, a wcześniej w innych mediach, artykuły o tym, że po przejęciu władzy w Orlenie, nowa władza powinna tę firmę demonopolizować, a tak naprawdę rozwalić i sprzedać po kawałku zagranicznym inwestorom. Politycy Platformy z Donaldem Tuskiem na czele atakując Orlen, a teraz wspierani także przez media takie jak Rzeczpospolita, czy „Gazeta Wyborcza”, mówiąc o monopoliście (choć posiada zaledwie 24 proc. stacji benzynowych w Polsce) i konieczności jego rozbicia i znowu prywatyzacji, pokazują swoja prawdziwą twarz jeżeli chodzi o gospodarowanie majątkiem Skarbu Państwa.[38]
Medialny koncern Orlenu idzie pod młotek.[edytuj | edytuj kod]
20.02.2024 r. Grupę wydawniczą Polska Press Orlen przejął od niemieckiej Verlagsgruppe Passau Capital Group w marcu 2021 roku. Za wydającą prasę lokalną grupę medialną państwowy koncern energetyczny zapłacił wtedy 210 mln zł. Obecnie do Grupy Polska Press należy większość tytułów regionalnych w Polsce.Grupa ZPR Media – wydawca "Super Expressu" i właściciel Radia Eska – złożyła ofertę odkupienia od Orlenu wydawnictwa Polska Press.[39]
Witold Literacki został 6 lutego 2024 r. nowym prezesem Orlenu.[edytuj | edytuj kod]
W latach 2022-2023 pełnił funkcję dyrektora finansowego w operatorze rurociągów i bazie paliw PERN. Wcześniej w latach 2020-2022 był zatrudniony jako dyrektor finansowy w Warszawskich Zakładach Mechanicznych PZL- WZM w Warszawie. W latach 2008-2020 był dyrektorem biura podatków w PKN Orlen. W latach 2007-2008 - manager ds. podatkowych w RWS Stoen. W latach 1999-2007- senior manager ds. kontroli podatkowej w Carrefour Polska. W latach 1997-1999 zatrudniony był jako konsultant w firmie Arthur Andersen. Od 1991 do 1997 był inspektorem w dziale kontroli podatkowych Urzędu Skarbowego w Zabrzu.[40]
W spółkach energetycznych mamy do czynienia z sabotażem[edytuj | edytuj kod]
14.06.2024 R. Marek Sawicki zaznaczył, że to, co się obecnie dzieje w spółkach energetycznych, wygląda na sabotaż gospodarczy. Oczekuję tu reakcji pana premiera Donalda Tuska, ale oczekuję także reakcji ministra Siemoniaka, bo uważam, że w polskich spółkach energetycznych mamy do czynienia z sabotażem gospodarczym na rzecz rozwoju energetyki odnawialnej na rzecz produkcji biometanu— mówił Sawicki. Chciałbym, żeby sprawdziły to służby bezpieczeństwa państwa polskiego, bo mam wrażenie, że projekty, które były przygotowywane w Orlenie, a było ich ponad 80, finału nie znalazły. Pytanie, czy są dalej na półkach Orlenu, czy zostały sprzedane konkurencji— uzupełnił.[41]
Polska i Niemcy będą współpracować ws. dostaw ropy do rafinerii Schwedt.[edytuj | edytuj kod]
03.07.2024 r. W planie działania opublikowanym po polsko-niemieckich konsultacjach międzyrządowych czytamy, że oba kraje chcą "zachęcać polskie i niemieckie przedsiębiorstwa do współpracy w dziedzinie infrastruktury naftowej i stabilności dostaw paliw z Niemiec do Polski". "Będziemy koordynować zapewnianie dostaw ropy naftowej do rafinerii PCK Schwedt" - zaznaczono. "W przypadku zakłóceń w przepływach tranzytowych przez Rosję Polska i Niemcy będą ściśle współdziałać w celu utrzymania stabilnych dostaw ropy naftowej do PCK Schwedt i bezpieczeństwa dostaw w regionie" - dodano. Jak zauważył Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl, w planie działania po konsultacjach nie ma wzmianki o derusyfikacji rafinerii, w której udziały większościowe wciąż dzierży Rosnieft rosyjski.[42]
Olefiny III[edytuj | edytuj kod]
Afera podsłuchowa w rządzie Tuska. Prezes Orlenu wydał oświadczenie[edytuj | edytuj kod]
W kolejnym opublikowanym fragmencie podsłuchanych rozmów Paweł Graś miał rozmawiać z prezesem Orlenu Jackiem Krawcem między innymi o wyborach do europarlamentu i obchodach 25 rocznicy wolnych wyborów w Polsce. _ Ta, bo 4 czerwca to obsadza rozumiem Bronek, te wszystkie obchody, jakichś tam koncert Rolling Stonesów chce według najnowszych moich informacji. Tylko kasy szukają oczywiście. To Owsiak organizuje, chce ściągnąć kasę od spółek (...), 30 baniek, nie? _ - mówił prezes Orlenu. Graś i Krawiec rozmawiali też o ewentualnym kandydowaniu Donalda Tuska na stanowiska w Unii Europejskiej. - _Ciężka decyzja, mówię, bardzo kusząca, bo to jednak idziesz w zupełnie inna orbitę, odseparowujesz się od tego wszystkiego, od tego syfu, (...), jesteś dużym misiem, odseparowujesz się od tego folkloru, od tego syfu _- powiedział Krawiec. Rozmowa dotyczy też wyborów i ryzyka, że PO je przegra. _ (...) przyjdą te oszołomy, k... i zrobią tu, k..., kocioł taki, że wszyscy będą mieli... wiesz _- mówił prezes Orlenu. Nagrano też Jacka Krawca w rozmowie z Włodzimierzem Karpińskim. Jak powiedział prezes Orlenu, po wyborach w 2011 roku, gdy okazało się, że PO wygrało wybory, Donald Tusk miał stwierdzić: _teraz to paliwo może być nawet i po 7 złotych . Krawiec dodał, jak była ta kampania 2011 roku i oni tam z cenami jechali cały czas, że paliwo po 6 zł PiS nap.... No i jest ta impreza w Focusie, już wiadomo, że wygraliśmy. Z Donaldem się spotykam i on: Teraz, k..., to paliwo może być nawet i po 7 zł. Rozmowa dotyczyła też Krzysztofa Kiliana, byłego szefa PGE i kolegę Donalda Tuska. On, mając Donalda jako kolegę od dwudziestu paru lat, po prostu miał wszystkich w d... (...) możesz mieć w d..., ale nie możesz tego k... pokazywać - mówi Krawiec.[43]
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ https://pl.wikipedia.org/wiki/Orlen
- ↑ https://www.orlen.pl/pl/zrownowazony-rozwoj
- ↑ https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/strategia-2030
- ↑ https://pl.wikipedia.org/wiki/Orlen
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/daniel-obajtek-oglasza-finisz-budowy-multienergetycznego-giganta,640266.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/powstal-szczegolowy-raport-o-zerwaniu-polski-z-surowcami-z-rosji,693915.html
- ↑ https://www.wnp.pl/gazownictwo/przejecia-nowe-biznesy-orlen-prezy-muskuly-w-norwegii,749677.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/co-dalej-z-orlenem-po-odwolaniu-daniela-obajtka,800946.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/320-mld-zl-na-inwestycje-orlen-pokazal-nowa-strategie,682821.html
- ↑ https://www.wnp.pl/energetyka/orlen-rusza-z-inwestycja-za-20-mld-zl,761746.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/orlen-stawia-na-wodor-w-planach-7-4-mld-zl-inwestycji,535112.html
- ↑ https://www.wnp.pl/gazownictwo/przejecia-nowe-biznesy-orlen-prezy-muskuly-w-norwegii,749677.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/przejecie-pgnig-przez-orlen-zostalo-przypieczetowane,802093.html
- ↑ https://www.money.pl/gospodarka/rusza-walne-zgromadzenie-akcjonariuszy-orlenu-pierwsze-po-odwolaniu-daniela-obajtka-6992728666614752a.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/orlen-przypieczetowal-fuzje-z-pgnig-gazowa-spolka-sprzedana,814857.html
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/orlen-pzu-kghm-i-znalazly-sie-na-celowniku-kontrolerow-nik,771660.html
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/nik-odslania-kulisy-przejecia-lotosu-przez-orlen-polska-mogla-stracic-miliardy,797394.html
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/roman-giertych-mowi-o-uniewaznieniu-fuzji-orlenu-z-lotosem,798485.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/orlen-zarzuty-poslow-ko-ws-fuzji-z-lotosem-sa-bezpodstawne,798548.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/dlaczego-orlen-jest-taki-tani,773926.html
- ↑ https://wpolityce.pl/gospodarka/680359-daniel-obajtek-szopka-medialna-obniza-wartosc-championa
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/daniel-obajtek-zdradza-szczegoly-przejecia-lotosu,800956.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/zle-wiesci-dla-kierowcow-tankowanie-bedzie-drozsze,801142.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/jest-raport-najwyzszej-izby-kontroli-ws-fuzji-orlenu-z-lotosem,801849.html
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/orlen-ustalenia-nik-ws-polaczenia-z-lotosem-bezwartosciowe,801918.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/daniel-obajtek-wytknal-kontrolerom-pomylki-w-obliczeniach,801972.html
- ↑ https://wpolityce.pl/tygodniksieci/685394-wywiad-daniel-obajtek-wytrzymam
- ↑ https://www.wnp.pl/energetyka/polska-pierwsza-w-unii-europejskiej-robi-krok-pod-budowe-malego-atomu,801210.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/jest-sledztwo-ws-lotosu-i-orlenu-prokuratura-zbada-fuzje,799890.html
- ↑ https://www.wnp.pl/energetyka/plock-w-sledztwie-ws-fuzji-orlenu-i-lotosu-prokuratura-chce-powolac-specjalny-zespol,804728.html
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/plock-w-ramach-sledztwa-powolano-specjalny-zespol-ktory-bada-fuzje-orlenu-z-lotosem,808788.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/abw-zabezpiecza-dokumenty-dotyczace-fuzji-orlenu-i-lotosu,811672.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/przeszukania-u-daniela-obajtka-chodzi-o-wiecej-niz-jedna-sprawe,830428.html
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/rusza-walec-kadrowy-borysa-budki-zmieni-sie-wielu-prezesow,799559.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/daniel-obajtek-ubiegl-rzad-tak-skonczyl-swoja-misje-w-orlenie,800638.html
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/malag-podziekowala-za-osiagniecia-orlenu-pod-kierownictwem-daniela-obajtka,800813.html
- ↑ https://wpolityce.pl/gospodarka/680373-lawina-podziekowan-dla-obajtka-zostawil-orlen-murowany
- ↑ https://wpolityce.pl/gospodarka/680994-media-daja-sygnal-rzadzacym-orlen-trzeba-rozwalic
- ↑ https://www.wnp.pl/finanse/medialny-koncern-orlenu-idzie-pod-mlotek-jest-juz-kupiec,806565.html
- ↑ https://www.wnp.pl/nafta/jest-nowy-prezes-orlenu-pracowal-juz-tu-wczesniej,802371.html
- ↑ https://wpolityce.pl/polityka/695387-sawicki-bez-ogrodek-w-spolkach-energetycznych-mamy-sabotaz
- ↑ https://web.archive.org/web/*/https://www.wnp.pl/nafta/polska-dogaduje-sie-z-niemcami-ws-rafinerii-obajtek-grzmi,851341.html*
- ↑ https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/afera;podsluchowa;w;rzadzie;tuska;prezes;orlenu;wydal;oswiadczenie,173,0,1568429.html